Единение. Просвещение. Созидание.
ислам журналы
С именем Аллаха, Милостивого и Милосердного. Ырайымдуу, Боорукер Аллахтын аты менен!
«Акыйкатта үммѳтүӊѳр бир эле үммѳт…» («Анбийа»сүрѳѳсү, 92-аят)

Рамазан даамдары — Түркия

Автору: Мария Айткулуева / Жарыяланды: 28 август 2015

Ар кайсы улут, өлкө Рамазанды ар түрдүү белгилешет. Көпчүлүк элдердин маданияты бириккен Түркияда, Рамазан өзгөчө белгиленет. Ыйык айда, Түркияда өзгөчө шаң, салттуу музыка менен түрк ашканысынын айкалышы достук маанайды жаратып, элдердин жүзүндө бакыбатуулуктун, жылмаюунун учкуну чачырайт. Ыйык ай жакындай баштаганда эле, мусулмандар даярдык жүргүзүшөт. Керектүүлөрүн сатып алып, үйүн жана оюн иретке келтиришет.

Рамазан айында күнүнө эки жолу тамактанат. Сухурда (түркчө сахур) жеңил тамактар берилет. Мисалы, чобан салатасы (чабан салат) — помидор, бадыраң, татуу калемпир, брынза жана пияздан жасалат; патлыжан салатасы (баклажан салаты) — көмөчтанда куурулган баклажандын кабыгын сыйрып таштап, пюре кылып, майдаланган сарымсак менен аралаштырып, туз, петрушка жана зайтун майы кошулат. Сырлардын ар кандай түрлөрү колдонулат — брынза, эчки сүтүнөн даярдалган, кыштак сыры. Алар менен бирге дасторкондон нан азыктарын көрөбүз: кунжут себилген симит, ичине сыр жана шпинат салынып оролгон, жука тандыр — өгөзлөмө, бөрек ж.б.

Түркияда ифтарга жакындарын, досторун конокко чакыруу салт болуп калган. Ифтарда үй кожойкелери берекелүү дасторкон жайып, ашканадагы өз чеберчилигин далилдешет. Түрктөр ооз ачууну суу жана курма менен башташат. Түрк ифтары бир нече тамактан турат. Шорполор: мержимек чорбасы — кызыл боттон (чечевица) даярдалган шорпо; тархана чорбасы — тархандан жасалган шорпо (тархан — томат, калемпир, пияз, ачыткыч жана ундан кургатылып даярдалган күл майда (порошок)); яйла чорбасы - кой буурчактан (нут) жана жалбыздан даярдалган шорпо; майлуу айран (түркчө йогурт). Кожойкенин каалоосуна жараша кой буурчактын ордуна күрүч колдонулуп, тооктун эти кошулушу мүмкүн. Кечки тамактануудагы бардык тамактарга эт кошулат. Алар — кой, уй, тоок эттерин духовкада же меште дымдап бышырышат. Мисалы, фырында тавук — камырга же күлгө оролуп бышырылган тоок эти; сач таба — ачуу эт тамагы; патлыжан кебаб — майда тууралган эт менен бышырылган баклажан.

Эт тамактарга татымал (гарнир) катары, тоок шорпосунда бышырылган күрүч же макарон берилет. Андан тышкары жашылча соустар кеңири колдонулат. Хавуч эзмеси — сүзмөгө майдаланган сабиз, лимон ширеси, туз калемпир жана зайтун майы кошулуп даярдалат; антеп эзмеси — өтө ачуу жашылча тамагы. Түрктөрдө нанга өзгөчө басым жасашат. Пиде тандыры Рамазан айынын символу болуп эсептелет. Мындан тышкары рамадан пидеси да кеңири колдонулат. Андагы тешикчелер баарына текши сындырып берүүгө шарт түзөт.

Ар бир дасторкондогу ардактуу орунду түрк татуулары ээлейт. Бахлава, шекер паре, кадаиф, калбура басты, локум жана башкалар. Бахлава — мисте же жаңгак кошулуп камырдан жасалат да, таттуу ширеге чыланат; шекер паре — шекер ширесине чыланган печенье; кадаиф — балга чыланган жеңил рулеттер; калбур басты — тегерек формадагы түрк печеньелери; локум — мисте, жаңгак, кокос крахмал кошулуп, шекерден же балдан даярдалган кубиктер.

Негизги суусундуктар: жыпар жыттуу чай, айран, ширелер жана жөнөкөй суу. Кофени түрктөр кечки намаздан кийин ичишет.

Орозо айында, Түркияда шекер байрамы (шекер майрамы) өткөрүлөт. Анда кооз кийинген балдар, кошуналарынын эшигин каккылап, аларды майрамы менен куттукташат. Жашы улуу адамдардын колунан өөп, таттуу азыктарды белекке алышат. Бул күнү урушуп-талашкандар жарашып, бири-биринен кечирим сурашат. Ушул майрамдын алдында, колунда жокторго жана кембагалдарга фитр- садага берилет.

Жаркыраган Рамазан майрамы ар бир мусулмандын үйүнө жылуулук, кубаныч тартуулап, биримдикти даңазалап, тынчтыкка жана кечиримдүүлүккө чакырат.



Башка макалалар
Дагы кѳрсѳтүү
Адис жооп берет
Сизди кызыктыргын суроого жооп издеп, же имам суроо берсеңиз болот.
Суроого жооп берген:

Кадыр Маликов

Намаз убактылары
17 ноябрь 2019г.
Багымдат
06:17
Күндүн чыгуу
07:56
Бешим
12:46
Аср
15:55
Шам
17:42
Куптан
18:57