Единение. Просвещение. Созидание.
ислам журналы
С именем Аллаха, Милостивого и Милосердного. Ырайымдуу, Боорукер Аллахтын аты менен!
«Акыйкатта үммѳтүӊѳр бир эле үммѳт…» («Анбийа»сүрѳѳсү, 92-аят)

Тамак-ашты сактоону үйрөнөбүз

Автору: Касиет Жолдошбекова / Жарыяланды: 30 май 2018

Тамак-аш — Жараткандын белеги, аны ыксыз ысырап кылуу, Кудайдан берилген белекке ыраазы болбогондуктун белгиси катары эсептелет. Жыл сайын дүйнөдө 2,2 миллиард тонна тамак-аш таштандыга ыргытылат. Бул сандар жыл өткөн сайын өсүп жатат. Ошол эле учурда, жердин булуң-бурчтарында миллиондогон адамдар ачкачылыктан азап чегип, өлүп жатышат. Исламда тамакка туура мамиле кылуу колдоого татыктуу. Ал эми ыксыз ысырапкорлук (исраф) кескин сындалып, Ыйык Курандын кийинки аятында айтылат: «... Жегиле, ичкиле, бирок ысырапкорлук кылбагыла! Анткени Аллах ысырапкорлорду жакшы көрбөйт» («Аараф» сүрөөсү, 31-аят).

null

Төмөндөгү 5 кеңеш, сиздерге тамак-ашты кантип сактап, ысырапкорчулукка жол бербөөгө үйрөтөт.

1. Аз-аздан, бирок бат-баттан сатып алуу принцибин сактаңыз. Алдын ала сатып ала турган азык-түлүктөрдүн тизмесин түзүп, аң-сезимдүү жана керектүү сатып алууну жүргүзүңүз. Эгерде сиздин үй-бүлөңүзгө бир күнгө бир нан жете турган болсо, үч-төрттү сатып алуунун кажети жок. Желбей калган нан катып, ыргытууга туура келет. Жыйытыгында, тамак-аштын бир бөлүгүн ыргытуу менен, сиз акчаңызды да ыргыткан болосуз.

2. Эгерде азык-түлүктөрдүн колдонуу мөөнөтү өтүп кетсе, ыргытууга шашылбаңыз. Алардан топурак үчүн жер семирткичтерди даярдасаңыз болот. Артып калган азыктарды, мисалы, дандарды канатууларга берсе болот. Азык-түлүктөрдү ыргыткандан көрө, аларды бей-бечараларга жана муктаждарга таратып бериңиз, болбосо аны көрүнө жерге коюп коюңуз, балким аны ачка жаныбарлар же канатуулар жеши мүмкүн.

3. Кафе жана ресторандарда тамак жеп жатып, аны түгөтө албай калган учурлар көп эле болот. Ошондуктан, өзүңүз жей ала турган өлчөмдө гана заказ бериңиз, болбосо калган тамак-аш таштандыга төгүлөт.

4. Азык-түлүктөрдү текчеге жайгаштырып жатканда, алдыңкы катарларга бат бузулуучу, мурдараак сатылып алынган товарларды коюңуз. Тамак-аш даярдап жатканда, ошолорго басым жасаңыз.

5. Тамак-ашты таштандыга ыргыткан сайын, дүйнөдө көптөгөн кичинекей балдар, элдер ачка отурганын эсиңизге алыңыз. Тамак-ашка мындай сарамжалсыз мамиле кылуу, Жаратканга ыраазы болбостуктун белгиси. Анткени Кудуреттүү Жараткан адамдарга ал жиберген нерселерди ыксыз сарптоого жана коротууга тыюу салган. Бул адамдын өзүнө эле эмес, бүткүл адамзатка зыяндуу. Эгерде токтоолукту сактай албасаңыз, жоомарт болуңуз. Жумушуңузга кечинде даярдалган токочтордон алып алыңыз, кесиптештериңиз, кошуналарыңыз менен тең бөлүшүп, досторуңузду конокко чакырыңыз. Эң негизгиси — алардын ыргытылып кетишине жол бербеңиз.

Урматтуу окурмандар, эгерде тамак-ашка аяр мамиле кылып, калдыктарын ыргыпасак, бир топ эле экономдоого болот. Азык-түлүктөргө жаңы түр жана даам тартуулоочу, бир нече кеңеш:

Сыр

Эгерде колуңузга өтө катып кеткен сыр тийип калса, аны түнү менен тузга чыланган майлыкка ороп коюңуз. Эски, катуу сырды бир нече саат сүткө салып койсоңуз, сыр кайрадан жумшак, назик калыбына келет. Сырды эт туурагычтан же майда сүргүчтөн өткөрүп, ага каймак майын (маргарин) кошуп, нанга шыбап жесе, болбосо муздаткычка коюп муздатып, тилке кылып туураса да болот. Мындай сыр сууга бышкан камыр азыктарына табылгыс кошулма.

Бышырылган таттуу нан азыктары

Эгерде сиз жасаган пирог катып кетсе, аны ыргытууга шашылбаңыз. Аны желим же темир идишке салып, бир же бир нече кесим алманы үстүнө коюп, жаап коюңуз. Катып кеткен пирог нымдалышып, калыбына келе түшөт.

Сүт азыктары

Эгерде каймак ачып кете турган болсо, аны төкпөстөн, шорпого, салаттарга жана соустарга кошсоңуз, аларды даамына чыгарат. Ирип кеткен сүттү же кефирди оладий жасоо үчүн колдонсо болот. Ал эми ачып кеткен каймактан куймак даярдап, ичине пияз аралаштырылып куурулган эт менен столго койсо, дасторконду ажарына чыгарат.

Жер жемиштер

Соолуп бараткан петрушканы жарым саат жылуу сууда кармаса, баштапкы абалына келет. Ал эми жумшарып калган редисканы ботва менен муздак сууга салып койсо, даамы жакшырат.

Ашкере талап кылбагандык жана сабырдуулук – кудайга ишенген адамдын башкы сапаттары. Ал сапаттар анын жашоосунун ар бир аспектисинде кѳрсѳтүлүп, тамак-ашты колдонууда ѳзгѳчѳ мамиле кылуу зарыл. Адамдар жылдан-жылга зарыл нерселерди ченемсиз сатып алганы менен, Жараткандын алдындагы жоопкерчилигин моюндашпайт. Кээ бир мамлекеттердеги ачкачылыктын кѳбѳйүшүнѳ карабастан, күндѳн-күнгѳ ысырапкорлук, ашыкча чыгым болуу, ыгы жок акча коротуулар ѳсүп жатат. Урматтуу диндеш бир туугандар, Аллахтын элчисинин (ага тынчтык болсун) айтканын эсиӊерден чыгарбагыла: “Кошунасы ачка отурганына карабай, кимдир бирѳѳ курсагы ток уктап жатса, ал бизден эмес”



Башка макалалар
Дагы кѳрсѳтүү
Намаз убактылары
20 август 2018г.
Багымдат
04:23
Күндүн чыгуу
06:08
Бешим
13:05
Аср
17:23
Шам
20:02
Куптан
21:23
Адис жооп берет
Сизди кызыктыргын суроого жооп издеп, же имам суроо берсеңиз болот.
Суроого жооп берген:

Кадыр Маликов