Единение. Просвещение. Созидание.
ислам журналы
С именем Аллаха, Милостивого и Милосердного. Ырайымдуу, Боорукер Аллахтын аты менен!
«Акыйкатта үммѳтүӊѳр бир эле үммѳт…» («Анбийа»сүрѳѳсү, 92-аят)

Рамазанда тил да орозо кармайт. Ушак сүйлөөдөн кантип арылууга болот?

Автору: "Умма" журналы / Сүрѳттѳр: Интернет / Жарыяланды: 23 апрель 2019

Мусулмандар көптөн күткөн Ыйык Рамазан айынын келерине 2 жумадай гана убакыт калды. Демек, ага азыртадан даярдык көрүп, руханий жана психологиялык абалыбызды тазалашыбыз керек.

Анткени Рамазан айы бир гана тамак-аш, суусундуктан баш тартуу эмес, а бардык тыюу салынган иш-аракеттерден арылуу болуп саналат. Өзгөчө баса белгилесек, бул айда тилди ар кандай жаман, пайдасыз сөздөрдөн тыюу зарыл.

null

Адамдар тарабынан көп жасала турчу күнөөлөрдүн бири – бул ушак айтуу (гыйбат). Аллах бул жаман адатты каза болгон бир тууганынын этин жегендик менен салыштырган. Эмнеге дал ушундай салыштыруу болуп жатат? Себеби, ушакталып жаткан адам өзүн-өзү жаман сөздөрдөн коргой албагандыктан, ал өлгөн адамга салыштырылат. Эң коркунучтуусу, дайыма бирөөнүн артынан сүйлөө адатка айланып кетүүсү ыктымал. Биз сиздерге бул нерсени алдын алуунун бир топ ыкмаларын сунуштайбыз.

“Эй, ыймандуулар! Шектенүүлөрдүн көпчүлүгүнөн арылгыла. Анткени айрым шек саноолор - күнөө. Бири-бириңерди аңдыбагыла жана бири-бириңерди артыңардан тилдебегиле. Силердин араңардан ким өлгөн бир тууганынын этин жешти жакшы көрсүн? Силер аны жактырбайсыңар! Аллахтан корккула. Чындыгында, Аллах – тооболорду Кабыл кылуучу, Боорукер (Куран 49: 12)”.

1) Жакында эле жолдошум экөөбүздүн маегибизде ал мага Лев Толстойдун мындай бир сөзүн айтып калды: “Акылмандар - идеяларды, эстүүлөр - окуяларды, а эси жок адамдар - элдерди талкуулашат".

Эми мен ар дайым тилим кычышканда ичимден “Менин ушунчалык эсим жокбу? Мен элдерди талкууламак белем?” деп, андан көрө жакшы идеялар, ойлорду талкуулоого аракет кылам.

2) Cөздөрүңүздү 3 электен өткөрүңүз.

Сократка келген кишинин окуясын эстеңиз. Ал киши Сократтын досу Сократ тууралуу кандай ойдо экенин айтуу үчүн келген. Сократ аны угуудан мурун ал кишиге айта турчу сөздөрүнүн 3 электен өткөрүүсүнө кеңеш берет. 1-чындык элеги: айта турган сөзүңдүн чындык экенине кепилдик бере аласыңбы? 2-жакшылык элеги - сиз ал адам тууралуу жакшы нерселерди айтасызбы? 3 - пайда элеги- сиздин айткандарыңызды угуп жаткан адам уккандарынан пайда алабы?

3) Сиздин ал адам тууралуу айта турган сөздөрүңүздү ошол адамдын өзү угуусун каалар белеңиз?

Биз эч качан жалгыз эмес экенибизди эсибизден чыгарбашыбыз абзел. Аллах ар дайым жана бардык жерде биз менен чогуу. Андан кыпындай да күнөө жашырылып калбайт. Бирөө тууралуу ушак айтардан мурун Аллах ушул убакта сизди көрүп, угуп жатканын эсиңизге түшүрүңүз. Себеби Аллах бизге күрөө тамырыбыздан да жакын.

4) Эгерде сиз кайсы бир адамдар талкууланган компанияга туш болсоңуз, ошол адам тууралуу жакшы сөз сүйлөөгө аракеттениңиз.

Эгер андай кыла албасаңыз, анда талкуунун темасын өзгөрткөнгө аракет кылыңыз. Эгерде сиздин аракеттериңиз жемиштүү болбосо, анда ал жактан жөн гана кетип калыңыз.

5) Кээде биз айрым адамдарга байланыштуу ойлорубузду бөлүшкүбүз келген учурлар болот.

Ал ойлоруңузду кагаз бетине, же ноутбукка жазып, эмоцияларыңызды ушундай жол менен чыгарып алсаңыз болот.

6) Сурак күнүн эстеңиз.

Кыямат күнү жакшы иштерди жасап, бирок ушак сүйлөгөн кишилердин жакшы иштери алынып, ушакталган адамдарга берилет. Ал эми ал адамдын жакшы иштери түгөнүп калганда, ушакталган адамдардын күнөөлөрү алынып, ушактаган кишиге жазылат. Бул күндө адамдар жакшы иштерге ушунчалык муктаж болушат. Жакшы иштериңизди таратып бере салгандай сизде сооп иштериңиз ошончолук эле көпбү? Муну ойлонуп көрүңүз.

7) Сиз таарынышып жүргөн адам менен сүйлөшкөнгө аракет кылыңыз.

Сиз эмне үчүн кайсы бир адамдын аркасынан жаман сүйлөгүңүз, башкалардын алдында аны талкууга салгыңыз келип жатат? Маселе эмнеде? Ушуну талдап көрүңүз. Жакшысы, ошол кишинин өзү менен сүйлөшкөнүңүз оң.

8) Аллахтын алдында эң сүйүктүү пенде өзүнүн бир тууганынын намысын коргогон, башкалардын көзүнчө аны уят кылбаган адам экенин унутпаңыз.

Хадистердин биринде “Мусулман адам бир тууганынын намысын коргосо, Аллах кыямат күнү ал адамды тозок отунан сактайт” деп айтылат. Аллахтан жакшы Коргоочу жок.



Башка макалалар
Дагы кѳрсѳтүү
Адис жооп берет
Сизди кызыктыргын суроого жооп издеп, же имам суроо берсеңиз болот.
Суроого жооп берген:

Кадыр Маликов

Намаз убактылары
19 октябрь 2019г.
Багымдат
5:46
Күндүн чыгуу
7:20
Бешим
12:47
Аср
16:30
Шам
18:17
Куптан
19:48