Единение. Просвещение. Созидание.
ислам журналы
С именем Аллаха, Милостивого и Милосердного. Ырайымдуу, Боорукер Аллахтын аты менен!
«Акыйкатта үммѳтүӊѳр бир эле үммѳт…» («Анбийа»сүрѳѳсү, 92-аят)

Светтүүлүккө таянып жоолукка тыюу салса болобу?

Автору: Айдай Амангелди кызы / Жарыяланды: 16 ноябрь 2018

12-ноябрда “Исламда мамлекеттүүлүк жана патриоттуулук” аталышындагы тегерек стол өттү. Ал жакында эле түзүлгөн “Кыргызстан айымдары жана жаштары” коомдук бирикмеси тарабынан уюштурулуп, ага диний жана коомдук ишмерлер, жогорку окуу жайлардын студенттери катышты. Иш-чарада мамлекеттеги диндин орду, диний билим берүү, айрым түшүнүктөрдүн жаңылыш колдонулушу сыяктуу актуалдуу маселелер көтөрүлдү.

null

Тегерек столго Түркиядан Анкара университетинин профессору, Диндер тарыхы илимдеринин доктору Мустафа Эрдем чакырылган. Ал Кыргызстандын диний жана социалдык абалына саресеп салып турарын айтып, жүрөгүн өйүгөн маселе менен бөлүштү:

“Мен мындан бир нече жыл мурун Кыргызстандагы мечиттердин бирине намаз окуу үчүн кирип, жаштардын арбын экенин байкагам. Арадан убакыт өтүп, ошол эле мечитте жума намазын окуп калдым. Бул жакка келген жаштардын саны 2 эсе көбөйгөнүн байкап, көңүлүм сүйүнгөн эле. Бирок мечиттин сыртына чыкканда жакшы эмес көрүнүштү байкадым. Анда мусулмандар ар башка диндин өкүлдөрү сымал өз-өзүнчө топко бөлүнүп турушуптур. Кыргызстанда 90-жылдардын башында “жамаат” деген түшүнүк болгон эмес. Акыркы убакта алардын саны көбөйүп бара жатканын байкадым”- деди Мустафа Эрдем.

Ал, ошондой эле, Орто Азиядан Имам Азам, Имам Матруди, Имам Сарахси сыяктуу улуу ислам аалымдары чыкканын баса белгилеп, сырттан келген түшүнүксүз түрдүү агымдарды ээрчибей мына ошол улуу аалымдардан калган мурасты сактап, кийинки муунга өткөрүп берүүнүн мааниси чоң экендигин өзгөчө баса белгиледи.

"Өлкөңөрдөгү адамдардын руний боштугун өзүңөр толтурбасаңар анда аны башкалар толтуруп кетет",-деди Мустафа Эрдем.

Иш-чаранын жүрүшүндө айрым түшүнүктөрдүн коом, жадагалса, эл башкаруучулары тарабынан да туура эмес чечмеленип жатканы тууралуу сөз козголду. Мисалы, “светтүүлүк” деген эмне?

Дин социологиясынын доктору, профессор Маметбек Мырзабаевдин айтымында, көптөрү муну “мамлекет динден бөлүнгөн” деп чечмелешет.

“Бирок ал кантип бөлүнгөнүн так жана толугу менен көбү айтып бере алышпайт. Муну социалдык тармактардагы кызуу талаш-тартыштардан байкоого болот. Эске кертчү жагдай, “светтик” бул тарапсыз деген мааниге келет, диний ишенимине карабай бардык жарандарга бирдей мамиле кылуу жана кызмат көрсөтүү.

“Светтик өлкө” бул диний болгон нерсенин баарынан алыс болуу эмес. Светтик өлкөдө дин мамлекеттик башкаруудан гана бөлүнгөн, тагыраагы, мамлекет диний принциптерге таянып башкарылбайт.

Демек, “светтүүлүк” бул “атеизм” же “динсиздик” эмес, тескерисинче, бул жарандардын өз диний ишенимин кармануусуна эркиндик жана мүмкүнчүлүк берүү ”, - дейт Маметбек Мырзабаев.

Бирок баарыбыз күбө болгондой, айрым учурларда мусулмандардын укугу бузулуп жатат. Буга - сентябрдын башталышы менен жоолук салынган окуучуларга каршы чыккан мектеп директорлору далил.

null

Эгер, мамлекет ар бир жарандын диний эркиндигине кепилдик берсе, анда эмнеге жогоруда айтылгандай көрүнүштөр болуп жатканы да айтылды. Буга Маметбек Мырзабае төмөндөгүдөй жооп берди:

“Жоолук салынуу диний эркиндикке туура келгендиктен, жоолук салынган кыздар каалаган мамлекеттик окуу жайларда билим алууга, мамлекеттик жумуштарда иштөөгө толук укуктуу. Эгерде бийлик органдары “Жоолукчан аял мамлекеттик жумушта иштей албайт. Мамлекеттик билим берүү мекемесинде окуй албайт” деген эреже чыгарса, анда бул светтүүлүктүн өзүнө каршы келген болот. Тилекке каршы, укуктук система боюнча бир адам жалгыз өз укугун коргой албайт. Бул үчүн уюмдашуу зарыл. Тагыраагы, жогоруда айтылган көйгөйлөрдү чечүү максатында уюм же фонд болуп расмий каттоодон өтүп, иш жүргүзүүгө болот. Бүгүнкү иш-чараны уюштуруп жаткан Абдыкаимова Назира айым башында турган “Кыргызстан айымдары жана жаштары” коомдук бирикмеси сыяктуу уюмдардын мааниси чоң. Алдыда аталган уюм эли-жерибиздин өнүгүшү үчүн зор салым кошот деген ишеничтемин”, -деп сөзүн жыйынтыктады Маметбек мырза.

Эске салсак, “Кыргызстан айымдары жана жаштары” коомдук бирикмеси ушул жылдын май айында түзүлүп, алдыда билим берүү, илимий изилдөөлөр, кайрымдуулук жаатында иш алып барышмакчы.



Башка жаӊылыктар
Токтогулдагы 44 айылда алкоголь сатууга тыюу салынышы мүмкүн. Ичкиликке каршы акция жалпы Кыргызстанды камтыйт
27 май 2020
Пандемияга байланыштуу Орозо айт намазы мечиттерде жана аянтта окулбайт
23 май 2020
Бул жылга садака-фитирдин өлчөмү жана берүү жолдору
11 май 2020
"UMMA" журналынын элдик акциясында 1,1 млн. сомго доктурларга 1225 комбинезон таратылды
17 апрель 2020
Жалал-Абад: Тахмина жолдошу экөөнүн айлыгына кездеме алып, беткап тигип, акысыз таратышты
30 март 2020
“Куран жазы” аталышындагы Куран жарышы белгисиз мөөнөткө жылдырылды
17 март 2020
“Лингва” фондунун жардамы менен диний окуу жайлардын студенттери англис тилин акысыз үйрөнүшөт
6 март 2020
Жарыя! “Куран жазы” аттуу республикалык Куран жарышы өтөт. Тандоо туруна катышыңыз
4 март 2020
"Бейиш балдары" фонду: Мүмкүнчүлүгү чектелген балдар жана алардын апалары коомдун колдоосуна муктаж
24 февраль 2020
Кыргызстан муфтияты аялдарга арналган ислам тууралуу сабактарга чакырат
12 февраль 2020
Кыргызстандык студенттер Малайзияда өткөн азиялык араб тили дебатында 3-орун алышты
6 февраль 2020
"Ассанабил" фонду Бишкектеги атасыз жетим балдарга жөлөк пул тапшырып, оюн-зоок уюштурду
31 январь 2020
Журналисттер үчүн конкурс жарыялайбыз!
16 январь 2020
Москванын чоң залында пайгамбарыбызды (ﷺ) таанытуу кечеси болот. Билеттер сатыкта
30 декабрь 2019
21 айылга суу, 1500 балага камкордук, 4 мектеп, 4 клиника... Мусулман жаштары ассамблеясынын 1 жылдык отчету
18 декабрь 2019
Жаштар 9,5 миллион сом чогултуп, Лейлектин китепканаларына 35 000 китеп тапшырышты
9 декабрь 2019
Пайгамбарыбыз Мухаммед ﷺ мүмкүнчүлүгү чектелгендерге кандай мамиле кылган?
2 декабрь 2019
“Мутакалим” бирикмеси Курандын 30-парасын жаттоо боюнча конкурс жарыялайт
27 ноябрь 2019
Адис жооп берет
Сизди кызыктыргын суроого жооп издеп, же имам суроо берсеңиз болот.
Суроого жооп берген:

Кадыр Маликов

Намаз убактылары
28 май 2020г.
Багымдат
3:18
Күндүн чыгуу
5:27
Бешим
12:59
Аср
18:14
Шам
20:35
Куптан
22:14