Единение. Просвещение. Созидание.
ислам журналы
С именем Аллаха, Милостивого и Милосердного. Ырайымдуу, Боорукер Аллахтын аты менен!
«Акыйкатта үммѳтүӊѳр бир эле үммѳт…» («Анбийа»сүрѳѳсү, 92-аят)

Светтүүлүккө таянып жоолукка тыюу салса болобу?

Автору: Айдай Амангелди кызы / Жарыяланды: 16 ноябрь 2018

12-ноябрда “Исламда мамлекеттүүлүк жана патриоттуулук” аталышындагы тегерек стол өттү. Ал жакында эле түзүлгөн “Кыргызстан айымдары жана жаштары” коомдук бирикмеси тарабынан уюштурулуп, ага диний жана коомдук ишмерлер, жогорку окуу жайлардын студенттери катышты. Иш-чарада мамлекеттеги диндин орду, диний билим берүү, айрым түшүнүктөрдүн жаңылыш колдонулушу сыяктуу актуалдуу маселелер көтөрүлдү.

null

Тегерек столго Түркиядан Анкара университетинин профессору, Диндер тарыхы илимдеринин доктору Мустафа Эрдем чакырылган. Ал Кыргызстандын диний жана социалдык абалына саресеп салып турарын айтып, жүрөгүн өйүгөн маселе менен бөлүштү:

“Мен мындан бир нече жыл мурун Кыргызстандагы мечиттердин бирине намаз окуу үчүн кирип, жаштардын арбын экенин байкагам. Арадан убакыт өтүп, ошол эле мечитте жума намазын окуп калдым. Бул жакка келген жаштардын саны 2 эсе көбөйгөнүн байкап, көңүлүм сүйүнгөн эле. Бирок мечиттин сыртына чыкканда жакшы эмес көрүнүштү байкадым. Анда мусулмандар ар башка диндин өкүлдөрү сымал өз-өзүнчө топко бөлүнүп турушуптур. Кыргызстанда 90-жылдардын башында “жамаат” деген түшүнүк болгон эмес. Акыркы убакта алардын саны көбөйүп бара жатканын байкадым”- деди Мустафа Эрдем.

Ал, ошондой эле, Орто Азиядан Имам Азам, Имам Матруди, Имам Сарахси сыяктуу улуу ислам аалымдары чыкканын баса белгилеп, сырттан келген түшүнүксүз түрдүү агымдарды ээрчибей мына ошол улуу аалымдардан калган мурасты сактап, кийинки муунга өткөрүп берүүнүн мааниси чоң экендигин өзгөчө баса белгиледи.

"Өлкөңөрдөгү адамдардын руний боштугун өзүңөр толтурбасаңар анда аны башкалар толтуруп кетет",-деди Мустафа Эрдем.

Иш-чаранын жүрүшүндө айрым түшүнүктөрдүн коом, жадагалса, эл башкаруучулары тарабынан да туура эмес чечмеленип жатканы тууралуу сөз козголду. Мисалы, “светтүүлүк” деген эмне?

Дин социологиясынын доктору, профессор Маметбек Мырзабаевдин айтымында, көптөрү муну “мамлекет динден бөлүнгөн” деп чечмелешет.

“Бирок ал кантип бөлүнгөнүн так жана толугу менен көбү айтып бере алышпайт. Муну социалдык тармактардагы кызуу талаш-тартыштардан байкоого болот. Эске кертчү жагдай, “светтик” бул тарапсыз деген мааниге келет, диний ишенимине карабай бардык жарандарга бирдей мамиле кылуу жана кызмат көрсөтүү.

“Светтик өлкө” бул диний болгон нерсенин баарынан алыс болуу эмес. Светтик өлкөдө дин мамлекеттик башкаруудан гана бөлүнгөн, тагыраагы, мамлекет диний принциптерге таянып башкарылбайт.

Демек, “светтүүлүк” бул “атеизм” же “динсиздик” эмес, тескерисинче, бул жарандардын өз диний ишенимин кармануусуна эркиндик жана мүмкүнчүлүк берүү ”, - дейт Маметбек Мырзабаев.

Бирок баарыбыз күбө болгондой, айрым учурларда мусулмандардын укугу бузулуп жатат. Буга - сентябрдын башталышы менен жоолук салынган окуучуларга каршы чыккан мектеп директорлору далил.

null

Эгер, мамлекет ар бир жарандын диний эркиндигине кепилдик берсе, анда эмнеге жогоруда айтылгандай көрүнүштөр болуп жатканы да айтылды. Буга Маметбек Мырзабае төмөндөгүдөй жооп берди:

“Жоолук салынуу диний эркиндикке туура келгендиктен, жоолук салынган кыздар каалаган мамлекеттик окуу жайларда билим алууга, мамлекеттик жумуштарда иштөөгө толук укуктуу. Эгерде бийлик органдары “Жоолукчан аял мамлекеттик жумушта иштей албайт. Мамлекеттик билим берүү мекемесинде окуй албайт” деген эреже чыгарса, анда бул светтүүлүктүн өзүнө каршы келген болот. Тилекке каршы, укуктук система боюнча бир адам жалгыз өз укугун коргой албайт. Бул үчүн уюмдашуу зарыл. Тагыраагы, жогоруда айтылган көйгөйлөрдү чечүү максатында уюм же фонд болуп расмий каттоодон өтүп, иш жүргүзүүгө болот. Бүгүнкү иш-чараны уюштуруп жаткан Абдыкаимова Назира айым башында турган “Кыргызстан айымдары жана жаштары” коомдук бирикмеси сыяктуу уюмдардын мааниси чоң. Алдыда аталган уюм эли-жерибиздин өнүгүшү үчүн зор салым кошот деген ишеничтемин”, -деп сөзүн жыйынтыктады Маметбек мырза.

Эске салсак, “Кыргызстан айымдары жана жаштары” коомдук бирикмеси ушул жылдын май айында түзүлүп, алдыда билим берүү, илимий изилдөөлөр, кайрымдуулук жаатында иш алып барышмакчы.



Башка жаӊылыктар
Бишкекте Иран маданиятынын көргөзмөсү уланууда. Каалоочуларга эшик ачык
28 ноябрь 2019
“Мутакалим” бирикмеси Курандын 30-парасын жаттоо боюнча конкурс жарыялайт
27 ноябрь 2019
Базар-Коргондун жаштары жергиликтүү имамга «Daewoo Matiz» үлгүсүндөгү унаа белек кылышты
19 ноябрь 2019
«Окуган муун — жаркын келечек» аттуу китеп окуу конкурсу болот. Катталуу эрежелери
15 ноябрь 2019
Ошто жаштар чыгымы аз, пайдасы көп уникалдуу үйлөнүү тоюн уюштурушту
13 ноябрь 2019
Бишкекте “Пайгамбарыбыздын (САВ) үй-бүлөдөгү үлгүсү жана калтырган насааттары” аттуу тегерек стол өттү
12 ноябрь 2019
Жөнөкөй жана гениалдуу кеңештер. Россиялык психолог Алсу Камалова Бишкекке келет
11 ноябрь 2019
Startup Istanbul: Кыргызстандык стартап (FitJab) 155 000 идеянын ичинен мыкты ондукка кирди
6 ноябрь 2019
Бишкекте “Үй-бүлөнү иреттештирүү” аталышындагы тегерек стол өттү
14 октябрь 2019
Бишкек менен Ошто "Дин таануу" семинарлары өтүүдө. Кирүү акысыз
10 октябрь 2019
Дүйнөдө алгач ирет: Кыргызстандык балдар мусулман кыздарга арналган фитнес тиркеме чыгарышты
24 сентябрь 2019
Москвадагы “Айымдар KG” бирикмеси өз кеңсесин ачты. Алдыда мыкты иш-чаралар күтөт
19 сентябрь 2019
Кувейттик кайрымдуулук фонду 100 муктаж үй-бүлөгө үй куруп берди
18 сентябрь 2019
Ч.Айтматов атындагы эс алуу багы китеп окуган жаштар менен көркүнө чыкты
30 август 2019
Ошто алгач ирет көзү азиздердин арасында Куран жарышы өттү
22 август 2019
Болочок ажылар Пайгамбарыбыз (САВ) басып өткөн жерлерге, тарыхый жайларга зыярат кылышууда
25 июль 2019
Алжир футболчулары Африка улуттарынын кубогунун жеңишинен соң сажда кылышты
23 июль 2019
Кыргызстандык ажылардын алгачкы тобу Меккеге келишти
22 июль 2019
Адис жооп берет
Сизди кызыктыргын суроого жооп издеп, же имам суроо берсеңиз болот.
Суроого жооп берген:

Кадыр Маликов

Намаз убактылары
6 декабрь 2019г.
Багымдат
06:36
Күндүн чыгуу
08:17
Бешим
12:52
Аср
15:46
Шам
17:33
Куптан
18:48