Единение. Просвещение. Созидание.
ислам журналы
С именем Аллаха, Милостивого и Милосердного. Ырайымдуу, Боорукер Аллахтын аты менен!
«Акыйкатта үммѳтүӊѳр бир эле үммѳт…» («Анбийа»сүрѳѳсү, 92-аят)

Айжан Акылбекова: “Элечекчен айым эч качан ыңгайсыз кырдаалга кабылган эмес”

Автору: Айдай Амангелди кызы / Сүрѳттѳр: Айжан Акылбекова / Жарыяланды: 18 октябрь 2016

Коомдук ишмер, “Оймок Арт” кийим студиясынын жетекчиси Айжан Акылбекова жакында эле улуттук баалуулуулуктарга кайрылган “100 жана 1 элечек” долбоорун ишке ашырды. Маегибизде аталган долбоор, улуттук баалуулуктар, жана Айжан Акылбекованын өзү туурасында да кеп курдук.

-Ассаламу алейкум, Айжан айым. “100 жана 1” элечек долбоору туурасында кенен айтып берсеңиз.

-Валейкум ассалам. Биз мындан мурун да улуттук баалуулуктарга кайрылган бир катар долбоорлорду өткөрүп келгенбиз. Алсак, “Тарыхка кайрылуу”, “Аруулук”, “Мен элечекти сүйөм” долбоорлору. Ал эми “100 жана 1 элечек” долбоору улуттук кийимибизди коомго жайылтуу, анын кооздугун жана философиялык маанисин даңазалоо максаты менен ишке ашты. Акыркы учурларда коомдо кийим маселеси курч козголду. Биздин долбоор жоолукчан жана жоолугу жок деген эки ажырымды бириктирди деп ойлойбуз. Анткени “100 жана 1 элечек” долбооруна жоолугу бары да, жогу да катышкысы келип жатышты. 2 күндүн ичинде 600гө чукул айым катышууга каалоосун билдирди. Бул нерсе элибиздин өз тарыхына кайдыгер карабагандыгынан кабар берет.

-Долбоордун аталышы кызык экен. Чечмелеп берсеңиз.

-Башында “100 элечек” деп гана койгонбуз. Бирок кийин ойлонуп отуруп, “100 жана 1 элечек” деп өзгөрттүк. Анткени ар бир айым өзүн өзгөчө сезет эмеспи. 100 дүн бири болуп калбасын, 100дүн ичинен ар бири кайталангыс экендигин айткыбыз келди. Долбоордун жүрүшүндө ар бир айымга өзгөчө мамиле жасалды. Кийим, элечектерди өзүм тандап кийгиздим. Мындан тышкары профессионалдуу макияж жана фотосессия уюштурдук. Катышкандар өзүлөрүн ханышадай сезишип, кубанычтарын жашырышкан жок.

-Долбоор канча күнгө уланды жана анын каармандары ким болду?

-Белгилүүлөрдөн диктор Чынар Капарова, стилист Замира Молдошева, актриса Шаира Касымалиева, актриса, манасчы Ширин Сарыгулова. Элдин духун көтөрүү максатында өкмөттөн да айымдарды чакырганбыз. Бирок бир гана депутат Наталья Никитенко айым келип катышып берди. Өзгөчө каармандар деп атайын Балыкчыдан келген апаны айта алам. Мындан тышкары эмгек сиңирген мугалим, дарыгер апалар өз каалоолору менен келип, толкундануу менен катышып жатышты. Башка улуттардан татар, индус, орус улутундагы айымдар катышты.

-Бул долбоордун арты менен элечекти алгачкы жолу кийип жаткандар да болгондур. Катышуучулардын сезимдерин айтып берсеңиз.

-Мен катышуучуларыма суктанып жатып чарчадым. “Жарашпайт экен” деген бир да айым болгон жок. Суктануу, сүйүү сезими менен кийишти. Көрсө айымдар уяттуу жерлери жабылган кийимдерди өздөрү каалашат экен, улуттук кийимдерге болгон кусалык көрүнүп турду.

-Сөзүңүзгө аралжы, сиздин оюуңузча улуттук кийимдерди, ошол эле элечекти күнүмдүк жашоодо кийип жүрүүгө мүмкүнбү?

-Эмнеге болбосун,албетте, мүмкүн. Мен, мисалы, элечекти күнүмдүк турмушта эле кийип жүрөм. Эч кандай оорчулугу жок, кадимки эле кийимдей жана ыңгайлуу. Биз жакында так ушул нерсеге багытталган флешмоб өткөрүүнү пландоодобуз. Кыздар 1 күн бою коомдук жайларда, транспортто улуттук кийим, элечекчен жүрүп көрүшөт. Ал эми кечинде ыңгайлуу же ыңгайсыз экендиги жөнүндө ар ким өз оюн айтат. Балким мен машинеде жүргөндүктөн мага эле ыңгайлуу болуп жаткандыр. Айтор аны чогу анализдейбиз. Бирок ар бир айым күнүмдүк жашоодо улуттук кийимди кийип жүрүү сезимин татып көрсө дейбиз.

-Флешмоб деп калдыңыз, алдыдагы пландарыңыз менен окурмандарыбызга да бөлүшө кетсеңиз.

-Жаз айы менен “100 жана 1 элечек” долбоорун 1000ге жеткирели деп жатабыз. Бул так пландалган иш-чаралардан. Ал эми калганын дагы көрөбүз.

-Келиңиз эми элечектин маани-маңызына да кайрыла кетпейлиби.

-Албетте. Элечек бул уникалдуу баш кийим, кыргыздардын ойчул жана даанышман эл экендигинен кабар берип турат. Этнографтардын айтымында, элечектин 30-50 метр болуп оролгондугунун себеби, кыргыздар көчмөн калк болгондуктан жолдо аял төрөп калса, ороо-чулгоого элечектин оромдору колдонулчу. Ал эми жолдо бирөө каза болсо кепин катары пайдаланылчу. Бекеринен, кыргыз өмүр менен өлүмдү башында бир алып жүрөт деп айтылбайт. Мындан тышкары, белгилей кетчү дагы бир жагдай, элечекчен айым эч качан ыңгайсыз абалга кабылган эмес. Ал айымга күйөөлүү айым деп сый-урмат менен мамиле жасалган. Элечекке карап, анын кызыл кыргагынан жаш келин, күмүш кыргагынан балалуу келин экендиги билинип турчу. Элечектин бийиктиги айымдын кадыр - баркынан кабар берген. Биз мына ушундай баалуулуктарыбызды унутта калтырбай жандандырышыбыз зарыл. Улуттук кийимдерди тойдо, же концертте гана кийип койбостон күнүмдүк жашоого да алып келүү абзел деп эсептейм. Маселен, парламент же билим берүү мекемелеринде улуттук кийимдерди дресс-код катары киргизип койсо сонун болор эле.

-Кыргыздын салты менен ислам дининин түшүнүктөрү көп жеринен бири-бирине дал келет. Маселен ошол эле жабык кийинип жүрүү динде да, салтыбызда да бар. Сиз канча жашыңыздан баштап жоолук салына баштадыңыз?

-28 жашымдан баштап. Динде аял киши ачык жүрбөшү керек деген жерин 26 жашымда билдим. Ошол жерин окуп алып абай таң калгам. Буга чейин мага муну эч ким айткан эмес, өзүм да окубаптырмын. Жабык кийинип, жоолук салынганга мен алгач даярдандым, издендим, окудум. Башында көбү каршы болушкан, бирок кийинчерээк көнүп кетишти.

-Бул нерсеге кадам таштагандагы сезимдериңизди айтып берсеңиз.

-Мурун актриса болуп, ийгиликке жетип, элге таанымал болгонду мен чоң статус катары элестетчүмүн. Бирок жоолук салынып, кудай алдындагы милдетимди аткаргандагы сезимдер сөз менен жеткире алгыс. Бул такыр башкача статус жана башкача сезимдер.

Мен ошондо гана өзүмдүн накта ким экенимди сездим. Эгер айымдарга жабык кийинип жүрүү кудай алдындагы милдет экендигин жакшылап түшүндүрсөң эч кандай маселе жаралбайт, көнүмүш адат катары кабыл алышат. Кааласа жоолугун салынып алсын, кааласа элечегин кийсин, айрымасы жок. Бирок элечек баарыбир өзгөчө сезимдерди жаратат. Өзүңдү кадимки ханышадай элестетесиң.

-Сиз бир топ өлкөлөргө барып келдиңиз. Кыргыз айымдары башка улуттун айымдарынан эмнеси менен айырмаланат экен?

-Биздин айымдар өзгөчө камкор болушат. Мисалы, түрктөр менен арабдар аялдарын аябай карап, эркелетишет. Ал эми Батышта ар бири өз алдынча, экөө бири - биринен көз карандысыз. Кыргыз айымдары болсо баарына камкор жана чыдамкай. Баса, чет өлкө демекчи, чет жерде улуттук кийимдерди кийип жүрсөң суктануу менен карап, кайсы улуттан экениңди сурап, сүрөткө түшкөндү да каалашат. Менимче, өз улутун сыйлаган адам башкалардын да баркын билет.

-Негизи эле айымдар кандай сапаттарга ээ болушу керек деп ойлойсуз?

-Мээримдүү жана жоопкерчиликтүүлүк абдан маанилүү. Анткени аялзаты коомдун тарбиячысы. Айымдар өзүнүн ордун билиши керек деп ойлойм. Ал эми биздин ордубуз, билесиз, бийик турат. Мен бардык айымдарга башкысы үй-бүлөлүк бакыт жана ийгилик каалайм.

-Маегиңизге рахмат. Ишиңизге ийгилик каалайбыз!

1 / 17



Башка жаӊылыктар
Кытайдагы кыргыз студенттери чек арадагы айылга китепкана ачуу үчүн 1000 доллар жөнөтүштү. Эстафета АКШга берилди
23 август 2019
Имамдын демилгеси: Октябрь айылындагы 60 бала Куран үйрөнүүгө киришти
19 август 2019
Болочок ажылар Пайгамбарыбыз (САВ) басып өткөн жерлерге, тарыхый жайларга зыярат кылышууда
25 июль 2019
Кыргызстандык ажылардын алгачкы тобу Меккеге келишти
22 июль 2019
Индиялык жубайлар ажылык зыяратта уулдуу болушту
18 июль 2019
Татарстандагы "Эл аралык мусулман жаштарынын форумуна" Кыргызстан да катышууда
17 июль 2019
Британиялык 8 мусулман ажылык сапарга велосипед менен чыгышты
15 июль 2019
Нарын казыяты 100 окуучуга жайкы ыйман лагерин уюштурду
10 июль 2019
ВИДЕО: Кыргыз жана казак жигиттери биргеликте 4D Намаз китебин иштеп чыгышты
9 июль 2019
Чынара Мамажакыпова: "Chiki" мода үйү аркылуу бир топ айымдарга жардам бергибиз келет"
13 июнь 2019
Бишкектин борборунда “Орозо айт маарек болсун” аттуу масштабдуу иш-чара өтөт
4 июнь 2019
ВИДЕО: Рамазан Чатырынын 8-күнүнө Ош шаарынын спорттук комитети демөөрчүлүк кылды
30 май 2019
Рамазан чатыры, Ош: кайрымдуулук эстафетасын «Human Appeal International»кайрымдуулук уюму алды
29 май 2019
Достуктун чатыры: Өзбек улуттук борбору 300 мейманды коноктоду
24 май 2019
Эми битир-садака, зекетти РСК банкынын банкоматтары, терминалдары жана RSK24 мобилдик банкинги аркылуу берүүгө мүмкүн
23 май 2019
Ош: Рамазан Чатырынын з- күнүндө балдар үйү менен "Ош-Тазалыктын" кызматкерлери конокто
22 май 2019
Кадыр ажы Маликов: "Рамазан Чатырында колунда жок менен байлар, жөнөкөй жарандар менен бийлик өкүлдөрү бир отурушат"
21 май 2019
Эртең Ошто "Рамазан Чатыры" салтанаттуу түрдө эшигин ачат
16 май 2019
Намаз убактылары
23 август 2019г.
Багымдат
4:32
Күндүн чыгуу
6:17
Бешим
13:04
Аср
17:53
Шам
19:56
Куптан
21:23
Адис жооп берет
Сизди кызыктыргын суроого жооп издеп, же имам суроо берсеңиз болот.
Суроого жооп берген:

Кадыр Маликов

Макалалар